Teun Zwets maakt multifunctioneel meubel van gerecyclede denim van G-Star

Teun Zwets maakt multifunctioneel meubel van gerecyclede denim van G-Star

Het Nederlandse denimmerk G-Star RAW lanceert een nieuw initiatief waarbij jonge kunstenaars en ontwerpers worden uitgenodigd om aan de slag te gaan met restmateriaal. De aftrap is door de Eindhovense ontwerper Teun Zwets.

INTERVIEW Noortje van Eekelen van Designalism: “Nieuws moet worden gemaakt door ontwerpers, kunstenaars én ook journalisten”

INTERVIEW Noortje van Eekelen van Designalism: “Nieuws moet worden gemaakt door ontwerpers, kunstenaars én ook journalisten”

Het artistieke platform Designalism organiseert een intensieve workshop waarin ervaren journalisten van drie gevestigde nieuwsorganisaties samenwerken met jonge talentvolle ontwerpers, kunstenaars, experimentele developers en andere creatieven om vernieuwende mediaproducties maakt voor een gevarieerd publiek. In de producties van deze ‘newsroom of the future’ worden design, kunst, journalistiek en technologie ingezet om een onderscheidende nieuwsverslag te realiseren.

Innovatief journalistiek platform Designalism zoekt creatief talent voor de ‘newsroom of the future’

Innovatief journalistiek platform Designalism zoekt creatief talent voor de ‘newsroom of the future’

Om innovatieve vormen van nieuwsvoorziening te onderzoeken heeft Designalism een open call uitgeschreven voor voor designers en kunstenaars. Zij werken acht weken met ervaren journalisten in een ‘redactie van de toekomst’.

Next Nature maakt van Evoluon weer eigentijds techniekmuseum, met als aftrap de VR-experience ‘Tijdreizen’

Next Nature maakt van Evoluon weer eigentijds techniekmuseum, met als aftrap de VR-experience ‘Tijdreizen’

De komende vier jaar wordt het iconische Evoluon in Eindhoven geprogrammeerd door Next Nature Network. De aftrap is met de virtual reality experience ‘Tijdreizen’. “Wij vertellen de geschiedenis en toekomst van techniek op aarde en de plaats van de mens hierin”, aldus directeur Koert van Mensvoort.

Dutch Invertuals Academy biedt nieuwe online-stoomcursus voor jonge talent

Dutch Invertuals Academy biedt nieuwe online-stoomcursus voor jonge talent

Het Eindhovense designcollectief Dutch Invertuals start op 14 februari een jniruwe ronde van zijn Dutch Invertuals Academy. Met een een intensief, online programma kunnen jonge professionals zich verdiepen en een internationaal netwerk opbouwen.

INTERVIEW  Maarten Baas & Walter van Beirendonck: “Ik een provocateur? Zeker niet!”

INTERVIEW Maarten Baas & Walter van Beirendonck: “Ik een provocateur? Zeker niet!”

Voor meubelmerk Lensvelt ontwierp de Vlaamse modekoning Walter van Beirendonck een nieuwe look voor de 101 Chair van Maarten Baas. Deze ‘Characters’ zijn vervaardigd in een exclusieve oplage van 120 unieke stuks. Beide ontwerpers zijn blij. “Ik ben al lang fan van u.”

PREVIEW 2022 DEEL #3 – Van Versace tot Mondriaan: alle historische tentoonstellingen op een rij

PREVIEW 2022 DEEL #3 – Van Versace tot Mondriaan: alle historische tentoonstellingen op een rij

Aan het begin van dit nieuwe jaar zet Design Digger alle grote tentoonstellingen, beurzen en openingen, designweeks en andere manifestaties op een rij. Met vandaag: de historische exposities in de Nederlandse musea. Van de art nouveau van Alphonse Mucha tot de strenge geometrie van Mondrian of het zwart van Balenciaga.

PREVIEW 2022 DEEL #1 – Van Strandbeesten tot Formafantasma: alle tentoonstellingen van 2022 op een rij

PREVIEW 2022 DEEL #1 – Van Strandbeesten tot Formafantasma: alle tentoonstellingen van 2022 op een rij

Aan het begin van dit nieuwe jaar zet Design Digger alle grote tentoonstellingen, beurzen en openingen, designweeks en andere manifestaties op een rij. Met vandaag: de actuele exposities in de Nederlandse musea. Van materiaalexperiment in Stedelijk tot Theo Jansen in het Kunstmuseum.

Fotografenduo Schelten & Abbenes: Spelen met herkenning én vervreemding.”

Fotografenduo Schelten & Abbenes: Spelen met herkenning én vervreemding.”

Deze week opent in Ravenstijn Galerie in Amsterdam de solo-expositie ‘Literally’ van fotografenduo Maurice Scheltens en Liesbeth Abbenes. “Wij proberen de wereld opnieuw te organiseren tot een kalm en aangenaam beeld.”

Expo ‘Roaring Twenties’ toont non-binaire feestpakjes en stijlvol minimalisme van toen én nu

Expo ‘Roaring Twenties’ toont non-binaire feestpakjes en stijlvol minimalisme van toen én nu

Aan de hand van kunst, mode en design vergelijkt de sprankelende expositie ‘The Roaring Twenties’ de onstuimige jaren twintig van de vorige en deze eeuw. Van revue-ster Josephine Baker en het badpak voor mannen naar Beyoncé en 3D-printen.

Zo woont architect Mels Crouwel – modern monument aan Noord-Zuidlijn

Zo woont architect Mels Crouwel – modern monument aan Noord-Zuidlijn

Een monumentaal wevershuis in Amsterdam is door architect Mels Crouwel verbouwd tot een eigentijds woonhuis. In het strakke design zijn de sporen van de rijke geschiedenis zichtbaar gebleven.

Deel 2 van de nieuwe podcast-serie  Designers write: ‘What design can NOT do’

Deel 2 van de nieuwe podcast-serie Designers write: ‘What design can NOT do’

‘Designers write’ is een nieuwe serie van drie podcasts over de rol van ontwerpers in de klimaatcrisis en alle andere wereldwijde rampen waarmee we worden geconfronteerd. Vandaag deel 2 – Wie wijn ‘wij’?

Corona-files #11 – “Mondkap is moderne talisman voor veiligheid en hoop”

Mondkap van de Fraska-tas van Ikea door Chinese ontwerper Zhijung Wang 

Het mondmasker is van een hygiënisch niche-product veranderd in een alomtegenwoordig gebruiksvoorwerp met wisselende betekenissen – van mode-item tot activistisch statement maar ook moralistische code. Bepalend daarbij is de culturele context waarin het wordt gedragen, zegt Annemiek van Boeijen, assistent-professsor Design, Culture & Society aan de TU Delft. Deze week verschijnt het boek Culture Sensitive Design – A Guide to Culture in Practice (BIS Publishers) dat zijn schreef met Yvo Zijlstra. “Door Trump en Bolsonaro krijgt het mondkapje geopolitieke betekenis.”

Annemiek van Boeijen

Kun je een opvallende cultureel verschil in het gebruik van mondkapjes benoemen? “In februari 2020 wordt bekend dat er een corona-uitbraak is in Wuhan. Chinese leden van onze studentengemeenschap in Delft besluiten een mondmasker op te zetten. Dat roept veel negatieve reacties op. Voorbijgangers liepen in een overdreven grote boog om hen heen. Naar aanleiding daarvan doen studenten van de faculteit Industrieel Ontwerpen onderzoek naar het stigma van het dragen van maskers. Met als conclusie dat Chinezen met mondmaskers in heel Europa werden geconfronteerd met boze blikken en hatelijke opmerkingen. Omdat ze Aziatisch waren en masker droegen, werd aangenomen dat ze besmet waren. Terwijl de maskers juist waren bedoeld om de dragers te beschermen en anderen gerust te stellen.”

Chinese TU-studenten beplakken hun mondkapjes met excuus-stickers

Wat is jouw verklaring voor die negatieve reacties? “Dat is deels historisch te verklaren. In het Westen werd het masker als iets sinisters gezien. Het Franse woord masque betekent  ‘het gezicht bedekken voor bescherming’, terwijl het Catalaanse mascarar ‘het zwart maken van het gezicht’ betekent. En het middeleeuws Latijnse woord masca verwijst naar ‘nachtmerrie’. Vroeger werd het masker gebruikt door artsen die de slachtoffers van de builenpest moesten isoleren en behandelen. Deze pestmeesters droegen beschermende kleding, waaronder het beruchte masker met zijn snavelneus. Deze was gevuld met kruiden en specerijen om de lucht te zuiveren en de stank van ziekte en dood te verdrijven. Een onbedoeld gevolg van het bovenmaatse ontwerp van het masker was dat artsen besmettelijke patiënten automatisch op afstand hielden. De gemaskerde pestmeesters boezemden bovendien angst in, omdat ze symbool stonden voor de gevreesde en dodelijke ziekte. De mensen liepen dan ook met een grote boog om hen heen.”

‘Pest-masker’

Waarom is het mondkapje in Oost-Azië wél maatschappelijk geaccepteerd? “Allereerst vanwege de zwaar vervuilde steden en eerdere ervaringen met besmettelijke virussen. Daarnaast is het ook cultureel bepaald. Door de sterk collectivistische cultuur willen mensen anderen zo weinig mogelijk tot last zijn en doen ze er alles aan om de harmonie bewaren. Met het dragen van een masker geef je aan dat je rekening houdt met anderen. In het taoïsme wordt ademen bovendien gezien als een essentieel onderdeel van een goede gezondheid.”

Gaat Europa deze betekenis overnemen? “Je ziet in elk geval dat mensen een enorme drang hebben om hun veiligheid te waarborgen met de aankoop van fysieke producten. Het masker is inmiddels een symbool van veiligheid geworden en markeert de tijd vóór en na de coronacrisis. Het is zelfs uitgegroeid tot een symbool van machtspolitiek.”

Huh, “een symbool van machtspolitiek”? “De wereldwijde run op dit cruciale artikel heeft de harde realiteit van de internationale politiek en de grenzen van de vrije markt blootgelegd. Aanvankelijk was er wereldwijd een groot tekort aan veilige maskers en de daarvoor benodigde ‘melt blown’, een laag van non-woven polypropyleen die als filter fungeert. Deze halffabricaten zijn schaars en worden voornamelijk in China gemaakt, wat tot een koortsachtige handel heeft geleid. China wilde uiteraard eerst in eigen behoeften voorzien, en de monopolypositie – die notabene was ontstaan door de vrije handel trouwens – bezorgde het land een negatief imago. De herkomst van het masker dat je draagt is dus niet waardenvrij. De politieke symboliek van het mondkapje werd versterkt door wereldleiders als Trump en Bolsonaro die het door het kapje niet te dragen lieten zien dat zij boven het probleem te staan.”

Welke waarden kunnen individuele dragers uitdrukken met hun mondkapje? “In demonstraties tegen racisme dragen juist mensen een kapje om te laten zien dat ze voor elkaar willen zorgen. Draag je een geavanceerde medisch-model of juist een eenvoudig wegwerp-maskertje? Het zegt iets over wie je bent of wilt zijn. Er zijn inmiddels ook een exclusieve en peperdure exemplaren van modehuizen als Chanel, Prada en Gucci. In contrast daarmee zijn ook individuen en liefdadigheidsorganisaties zelfgemaakte maskers gaan maken waarmee zij hun compassie met anderen uitdragen. Steeds vaker wordt ingezet als communicatiemiddel,  vergelijkbaar met het T-shirt. Bij de Black Lives Matter protesten werden er boodschappen op het kapje geschreven. Het mondkapje fungeert dan als protestbord en als teken van zorgzaamheid.”

Maar het mondkapje wordt toch vooral gedragen als bescherming? “Het preventieve gebruik ervan is daardoor min of meer ondergeschikt geworden aan de symbolische functie. Het mondkapje is een moderne talisman voor veiligheid en hoop.”

Culture Sensitive Design A Guide to Culture in Practice van Annemiek van Boeijen en Yvo Zijlstra wordt uitgegeven door BIS Publishers en is hier verkrijgbaar.

Eén reactie op: Corona-files #11 – “Mondkap is moderne talisman voor veiligheid en hoop”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.