Vierdaagse editie van designbeurs OBJECT Rotterdam start op 1 juli

Vierdaagse editie van designbeurs OBJECT Rotterdam start op 1 juli

De 9de editie van designbeurs Object Rotterdam is van 1 tot en met 4 juli, evenals de voorgaande jaren in het monumentale HAKA-gebouw.

INTERVIEW Floris Schoonderbeek: “Fieldtrips door de natuur geven onverwachte inspiratie”

INTERVIEW Floris Schoonderbeek: “Fieldtrips door de natuur geven onverwachte inspiratie”

Met een zelfgebouwd design-lab reed de Floris Schoonderbeek door Nederland. Op locatie werkte hij samen met experts uit verschillende disciplines. Recalculating Route noemt Schoonderbeek dit onconventionele ontwerpproces. “Door te werken in situaties die je niet kent, wordt je gedwongen om je open te stellen voor de ideeën van een ander.”

Theo Ploeg – Tech Talk #2 “Luisteren is het nieuwe kijken”

Theo Ploeg – Tech Talk #2 “Luisteren is het nieuwe kijken”

Elke laatste vrijdag van de maand laat Theo Ploeg zijn licht schijnen over de laatste ontwikkelingen in tech – en vooral wat het met ons doet. Vandaag: Waarom audio het nieuwe hip is

Grafisch ontwerpers doen met ruim 160 alternatieve verkiezingsposters een dringende stemoproep

Grafisch ontwerpers doen met ruim 160 alternatieve verkiezingsposters een dringende stemoproep

Algemene Beschouwingen is oproep aan Nederlandse ontwerpers voor een alternatieve verkiezingsposter te ontwerpen. Op de verkiezingsdag 17 maart wordt er ook één winnende poster gekozen.

Floris Schoonderbeek ontwikkelt nieuwe productlijn op roadtrips met expert meet-ups

Floris Schoonderbeek ontwikkelt nieuwe productlijn op roadtrips met expert meet-ups

Zijn nieuwe collectie Floris Schoonderbeek heeft zijn nieuwste collectie ontwikkelt op roadtrips met zijn zelfgebouwde ontwerp-lab, de ‘fieldstation’. Tijdens dit veldonderzoek werkt hij samen met uiteenlopende experts.

Forbo lanceert serie filmportretten van ontwerpers en architecten

Forbo lanceert serie filmportretten van ontwerpers en architecten

De producent van linoleumvloeren lanceert sfeervolle portretten van onder meer Christien Meindertsma en architect Remi Versteeg.

Digitale editie van FASHIONCLASH biedt virtuele modeshows en online-talks

Digitale editie van FASHIONCLASH biedt virtuele modeshows en online-talks

Het driedaagse modefestival bestaat uit modeshows, performances, exposities, cross-overs met theater en dans, fashion talks en expertmeetings. Dit jaar zijn alle events uitsluitend online te bezoeken.

VIDEO-INTERVIEW Carole Baijings: “Kleur is mijn liefde, de natuur mijn inspiratiebron”

VIDEO-INTERVIEW Carole Baijings: “Kleur is mijn liefde, de natuur mijn inspiratiebron”

‘A Pop of Colour’ heet de nieuwe Fatboy-collectie van ontwerper Carole Baijings. In een exclusief interview met DesignDigger vertelt zij over de toepassing van kleur en geometrie.

BNO-onderzoek wijst uit: “Ontwerpers somber over 2020 maar hoopvol over 2021”

BNO-onderzoek wijst uit: “Ontwerpers somber over 2020 maar hoopvol over 2021”

De helft van de ontwerpers vreest voor 2020 een afname van de omzet. Voor 2021 wordt een licht herstel verwacht. Opvallend: ontwerpbureaus zijn daarbij positiever dan de ZZP-ers.

Multifunctionele RE:Circles van Muller Van Severen verleidt met mat-zachte kleuren

Multifunctionele RE:Circles van Muller Van Severen verleidt met mat-zachte kleuren

Het Belgische designlabel Valerie Objects lanceert RE: Circles, een collectie multifunctionele ronde keukenbladen in een uitgebalanceerd kleurpalet. Het is ontworpen door het echtpaar Fien Muller en Hannes van Severen

Modeontwerper Ann Demeulemeester wint belangrijkste Vlaamse oeuvreprijs

Modeontwerper Ann Demeulemeester wint belangrijkste Vlaamse oeuvreprijs

Ann Demeulemeester weet “een object tot zijn essentie terug te brengen, ongeacht de vorm, materiaal of functie van dat object”, aldus de jury van de Lifetime Achievement Award. Deze oeuvreprijs is onderdeel van de Henry van de Velde Awards.

Designlabels Arco en Occony bundelen expertise in duurzame tafelcollectie ‘Kami’

Designlabels Arco en Occony bundelen expertise in duurzame tafelcollectie ‘Kami’

De tafelcollectie ‘Kami’ wordt gemaakt van lokaal hout en afvalpapier. De productie is in de Arco-fabriek in de Achterhoek.

Corona-files #11 – “Mondkap is moderne talisman voor veiligheid en hoop”

Mondkap van de Fraska-tas van Ikea door Chinese ontwerper Zhijung Wang 

Het mondmasker is van een hygiënisch niche-product veranderd in een alomtegenwoordig gebruiksvoorwerp met wisselende betekenissen – van mode-item tot activistisch statement maar ook moralistische code. Bepalend daarbij is de culturele context waarin het wordt gedragen, zegt Annemiek van Boeijen, assistent-professsor Design, Culture & Society aan de TU Delft. Deze week verschijnt het boek Culture Sensitive Design – A Guide to Culture in Practice (BIS Publishers) dat zijn schreef met Yvo Zijlstra. “Door Trump en Bolsonaro krijgt het mondkapje geopolitieke betekenis.”

Annemiek van Boeijen

Kun je een opvallende cultureel verschil in het gebruik van mondkapjes benoemen? “In februari 2020 wordt bekend dat er een corona-uitbraak is in Wuhan. Chinese leden van onze studentengemeenschap in Delft besluiten een mondmasker op te zetten. Dat roept veel negatieve reacties op. Voorbijgangers liepen in een overdreven grote boog om hen heen. Naar aanleiding daarvan doen studenten van de faculteit Industrieel Ontwerpen onderzoek naar het stigma van het dragen van maskers. Met als conclusie dat Chinezen met mondmaskers in heel Europa werden geconfronteerd met boze blikken en hatelijke opmerkingen. Omdat ze Aziatisch waren en masker droegen, werd aangenomen dat ze besmet waren. Terwijl de maskers juist waren bedoeld om de dragers te beschermen en anderen gerust te stellen.”

Chinese TU-studenten beplakken hun mondkapjes met excuus-stickers

Wat is jouw verklaring voor die negatieve reacties? “Dat is deels historisch te verklaren. In het Westen werd het masker als iets sinisters gezien. Het Franse woord masque betekent  ‘het gezicht bedekken voor bescherming’, terwijl het Catalaanse mascarar ‘het zwart maken van het gezicht’ betekent. En het middeleeuws Latijnse woord masca verwijst naar ‘nachtmerrie’. Vroeger werd het masker gebruikt door artsen die de slachtoffers van de builenpest moesten isoleren en behandelen. Deze pestmeesters droegen beschermende kleding, waaronder het beruchte masker met zijn snavelneus. Deze was gevuld met kruiden en specerijen om de lucht te zuiveren en de stank van ziekte en dood te verdrijven. Een onbedoeld gevolg van het bovenmaatse ontwerp van het masker was dat artsen besmettelijke patiënten automatisch op afstand hielden. De gemaskerde pestmeesters boezemden bovendien angst in, omdat ze symbool stonden voor de gevreesde en dodelijke ziekte. De mensen liepen dan ook met een grote boog om hen heen.”

‘Pest-masker’

Waarom is het mondkapje in Oost-Azië wél maatschappelijk geaccepteerd? “Allereerst vanwege de zwaar vervuilde steden en eerdere ervaringen met besmettelijke virussen. Daarnaast is het ook cultureel bepaald. Door de sterk collectivistische cultuur willen mensen anderen zo weinig mogelijk tot last zijn en doen ze er alles aan om de harmonie bewaren. Met het dragen van een masker geef je aan dat je rekening houdt met anderen. In het taoïsme wordt ademen bovendien gezien als een essentieel onderdeel van een goede gezondheid.”

Gaat Europa deze betekenis overnemen? “Je ziet in elk geval dat mensen een enorme drang hebben om hun veiligheid te waarborgen met de aankoop van fysieke producten. Het masker is inmiddels een symbool van veiligheid geworden en markeert de tijd vóór en na de coronacrisis. Het is zelfs uitgegroeid tot een symbool van machtspolitiek.”

Huh, “een symbool van machtspolitiek”? “De wereldwijde run op dit cruciale artikel heeft de harde realiteit van de internationale politiek en de grenzen van de vrije markt blootgelegd. Aanvankelijk was er wereldwijd een groot tekort aan veilige maskers en de daarvoor benodigde ‘melt blown’, een laag van non-woven polypropyleen die als filter fungeert. Deze halffabricaten zijn schaars en worden voornamelijk in China gemaakt, wat tot een koortsachtige handel heeft geleid. China wilde uiteraard eerst in eigen behoeften voorzien, en de monopolypositie – die notabene was ontstaan door de vrije handel trouwens – bezorgde het land een negatief imago. De herkomst van het masker dat je draagt is dus niet waardenvrij. De politieke symboliek van het mondkapje werd versterkt door wereldleiders als Trump en Bolsonaro die het door het kapje niet te dragen lieten zien dat zij boven het probleem te staan.”

Welke waarden kunnen individuele dragers uitdrukken met hun mondkapje? “In demonstraties tegen racisme dragen juist mensen een kapje om te laten zien dat ze voor elkaar willen zorgen. Draag je een geavanceerde medisch-model of juist een eenvoudig wegwerp-maskertje? Het zegt iets over wie je bent of wilt zijn. Er zijn inmiddels ook een exclusieve en peperdure exemplaren van modehuizen als Chanel, Prada en Gucci. In contrast daarmee zijn ook individuen en liefdadigheidsorganisaties zelfgemaakte maskers gaan maken waarmee zij hun compassie met anderen uitdragen. Steeds vaker wordt ingezet als communicatiemiddel,  vergelijkbaar met het T-shirt. Bij de Black Lives Matter protesten werden er boodschappen op het kapje geschreven. Het mondkapje fungeert dan als protestbord en als teken van zorgzaamheid.”

Maar het mondkapje wordt toch vooral gedragen als bescherming? “Het preventieve gebruik ervan is daardoor min of meer ondergeschikt geworden aan de symbolische functie. Het mondkapje is een moderne talisman voor veiligheid en hoop.”

Culture Sensitive Design A Guide to Culture in Practice van Annemiek van Boeijen en Yvo Zijlstra wordt uitgegeven door BIS Publishers en is hier verkrijgbaar.

Eén reactie op: Corona-files #11 – “Mondkap is moderne talisman voor veiligheid en hoop”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *