INTERVIEW “Point of no return dreigt waarin internet meer kwaad dan goed doet.” Aldus webcriticus Geert Lovink

INTERVIEW “Point of no return dreigt waarin internet meer kwaad dan goed doet.” Aldus webcriticus Geert Lovink

Als de negatieve impact van het internet nog verder stijgt, dan dreigt point of no return. “Mensen zullen zich met een ‘Extinction Internet’ afkeren van hun online verslavingen. Dat zegt Geert Lovink, hoogleraar Kunst en Netwerkcultuur aam de Hogeschool van Amsterdam.

Kunstcentrum Tetem verkent een empatische metaverse met twee interactieve installaties

Kunstcentrum Tetem verkent een empatische metaverse met twee interactieve installaties

Met twee interactieve tentoonstellingen onderzoekt kunstcentrum Tetem in Enschede verschillende versies van de metaverse en onze aanwezigheid daarin. “Technologie kan onze zintuigen, emoties en bewustzijn activeren.”

DesignDigger zoekt journalistiek schrijftalent

DesignDigger zoekt journalistiek schrijftalent

Door de groei van DesignDigger is er behoefte aan geschreven bijdragen. De samenwerking is op freelancebasis. Uiteraard is er begeleiding bij het schrijven van nieuwsberichten, reportages en interviews.

Een virtuele rave en andere metaverse-ervaringen in experimentele programma DocLab  van IDFA

Een virtuele rave en andere metaverse-ervaringen in experimentele programma DocLab van IDFA

DocLabs is het interactieve en immersive programma van het internationale documentairefilmfestival IDFA. Van11 t/m 19 november zijn op drie locaties in Amsterdam diverse filmprojecten, performances en installaties  te zien die gebruik maken van VR, AR of andere immersieve technieken. DesignDigger zet de drie highlights van DocLabs op een rij.

Waarom de verkoop van NFT’s van virtuele mode wél stijgt – en wat ontwerpers daarvan kunnen leren

Waarom de verkoop van NFT’s van virtuele mode wél stijgt – en wat ontwerpers daarvan kunnen leren

De verkoop van NFT’s daalt, alleen al het afgelopen kwartaal met ruim 60 procent. Behalve in virtual fashion. Daarvan zijn er ten opzichte van vorig jaar juist meer verkocht. Wat verklaart het succes van deze NFT’s? En wat kunnen ontwerpers daarvan leren?

Met kleurrijk boek ‘Proud South’ viert Li Edelkoort de creativiteit op het opkomende zuidelijk halfrond

Met kleurrijk boek ‘Proud South’ viert Li Edelkoort de creativiteit op het opkomende zuidelijk halfrond

In het vuistdikke boek Proud South geeft trendforecaster Li Edelkoort een kleurrijke en creatieve bloemlezing van de beste mode, design, fotografie en kunst van het zuidelijk halfrond. Voor de samenstelling werkte Edelkoort samen met een team van experts uit landen als Brazilië,  Benin, India en Zuid-Afrika.

Vier grote installaties die je niet mag missen op Big Art

Vier grote installaties die je niet mag missen op Big Art

De ‘grote’ kunstbeurs BIG ART keert van 4 t/m 6 november terug naar de voormalige Bijlmerbajes. Op deze pop-up beurs zijn meer dan dertig reusachtige installaties, muurschilderingen, wandkleden, lichtsculpturen en zelfs site-specific werken te zien – en te koop. DesignDigger tipt er vier die je niet mag missen.  

DesignDigger organiseert gratis NFT Workshop voor ontwerpers – reageer snel want aantal plekken is beperkt

DesignDigger organiseert gratis NFT Workshop voor ontwerpers – reageer snel want aantal plekken is beperkt

Op de gratis NFT Workshop van DesignDigger leer je alles over het ‘minten’ en ‘flippen’ van non-fundgible tokens, cryptovaluta en de blockchain. Deelname is op maandag 21 november van 15.30-18u. Er is een beperkt aantal plekken. De selectie is op basis van volgorde van aanmelding.

NU ONLINE: de videoregistratie van DesignDigger LIVE #12 – Metaverse: het nieuwe digitale normaal?

NU ONLINE: de videoregistratie van DesignDigger LIVE #12 – Metaverse: het nieuwe digitale normaal?

Editie 12 van DesignDigger LIVE was stond geheel in het teken van de metaverse. Van NFT’s tot VR-brillen, hoe realistisch is het toekomstscenario waarin ons leven zich steeds meer zal afspelen in een online universum?

Teleurstellende DDW moet zich opnieuw uitvinden. Maar hoe? Design uit Oekraïne wijst de weg

Teleurstellende DDW moet zich opnieuw uitvinden. Maar hoe? Design uit Oekraïne wijst de weg

De formule van DDW krijgt slijtage. Het dieptepunt dit jaar: het Klokgebouw met design dat je als een beleidsnota moet lezen. De urgente en intelligente expo ‘(Home)Land’ met troostrijk design uit de Oekraïne laat zien hoe het ook kan.

DDW-panelgesprek over toekomst van textiel – gehost door DesignDigger, Four Leaves en De Kazerne

DDW-panelgesprek over toekomst van textiel – gehost door DesignDigger, Four Leaves en De Kazerne

Het exclusieve textiellabel Four Leaves organiseert in samenwerking met DesignDigger een panelgesprek over de laatste trends in de stoffenindustrie. Het gratis event is op vrijdagochtend van 9.30-10.30u in De Kazerne als onderdeel van de DDW. Naast de drie panelleden wordt het gesprek afgetrapt met een informeel live-interview met de wereldberoemde trendforecaster Li Edelkoort.

Is de NFT een hype, hoax of handig? DesignDigger LIVE zoekt het antwoord op 15 november in Pakhuis de Zwijger

Is de NFT een hype, hoax of handig? DesignDigger LIVE zoekt het antwoord op 15 november in Pakhuis de Zwijger

De hype rond NFT’s lijkt voorbij. Daarom ligt de vraag voor de hand: welk praktische kansen biedt deze nieuwe technologie voor ontwerpers en andere creatieven? Of horen we nooit meer iets van deze non-fundgible tokens? Aflevering 13 van Design Digger LIVE zoekt het antwoord in het programma De NFT – hype, hoax of handig? in Pakhuis de Zwijger op 15 november.

INTERVIEW Kunstenaar Jeroen Van Der Most verkent de ethische dilemma’s van kunstmatige intelligentie

Kan kunstmatige intelligentie beslissingen nemen gebaseerd op ethische afwegingen? Dat onderzoekt digitaal kunstenaar Jeroen van der Most in zijn nieuwe speculatieve installatie Quantum Cat. Het kunstwerk maakt gebruik van zowel kunstmatige intelligentie als een kwantumcomputer. Deze twee technologieën zullen volgens de kunstenaar in de nabije toekomst zeer grote maatschappelijke impact hebben.

Installatie Quantum Cat is eerste Nederlandse kunstwerk gemaakt met een kwantumcomputer. Het is deze voor het eerst maand te zien in de aula van het Benno Premselahuis van Hogeschool van Amsterdam. Aansluitend maakt de installatie een wereldtournee langs kunstmanifestaties en techfestivals, te binnen in de VS 

Jeroen van der Most

Twitter-scans

De interactieve installatie Quantum Cat bestaat uit een stapel houten kisten uit de vorige eeuw. In twee kisten staat een beeldscherm waarop voortdurend wisselende teksten afdraaien die zijn gegenereerd door kunstmatige intelligentie. De teksten zijn gebaseerd op een livescan van Twitter door een algoritme dat Van der Most speciaal voor dit kunstwerk ontwikkelde met wetenschappers van de Hogeschool van Amsterdam. “Het algoritme zoekt naar Nederlandse berichten over morele vraagstukken als diversiteit, vrijheid versus veiligheid of de belangen van de economie versus ecologie”, legt Van der Most uit. “Op basis van deze Tweets worden met kustmatige intelligentie telkens verschillende ethische standpunten verwoord.”

De teksten die kunstmatige intelligentie genereert zijn volgens Van der Most amper nog te onderscheiden van menselijke teksten. Stel, het vraagstuk is  of economische ongelijkheid onwenselijk is. Kunstmatige intelligentie antwoordt vervolgens met nee, omdat bijvoorbeeld de sterkste schouders dan de last voor de zwakkeren kunnen dragen. Tegelijkertijd is ook op het beeldscherm te lezen dat ongelijkheid minder toegang tot onderwijs en daarmee minder innovatie betekent en dus onwenselijk is. “Uiteindelijk gaat om de vraag: hoe waardevol zijn deze ethische bespiegelingen ? Dat debat wil ik met Quantum Cat aanjagen.”

“Uiteindelijk gaat het om de vraag hoe waardevol deze ethische bespiegelingen zijn. Dat debat wil ik met Quantum Cataanjagen.”

Jeroen van der Most

Naast deze ethische bespiegelingen, die als boekpagina’s open- en dichtklappen, beweegt een virtueel kattenhoofd. “De kat op het beeldscherm wikt en weegt, en geeft voortdurend twee min of meer tegengestelde morele afwegingen.” De installatie is interactief. Als je met je hand langs het beeldscherm wuift, verandert de beeltenis van tekst en kattenhoofd op het beeldscherm. “De toeschouwer heeft dus minimale invloed op de ethische reflecties door kunstmatige intelligentie.”

‘Schrödingers kat’

Met de keuze voor een digitale kat als ethisch orakel refereert Van der Most naar de ‘Schrödingers kat’. Dit wereldberoemde wetenschappelijke gedachtenexperiment uit de jaren dertig is bedacht door Erwin Schrödinger, een grondlegger van de kwantummechanica. Deze natuurkundige theorie gaat ervan uit dat subatomaire deeltjes, zo ongeveer de allerkleinste bouwstenen van de fysieke wereld, niet stabiel zijn. Pas als je het atoomdeel waarneemt, neemt het een vaste plek in. Als metafoor voor deze abstracte theorie bedacht Schrödinger een kat in een gesloten doos wiens leven afhangt van de positie van één bepaald atoomdeeltje. Maar aangezien atoomdeeltjes instabiel zijn, is de kat dus levend en dood tegelijk. Pas als je de doos openmaakt en de positie van het atoomdeel waarneemt, weet je dus ook of de kat leeft of niet. De uitkomst is per definitie onvoorspelbaar.”

Quantum Cat

Verschillende posities

Van der Most gebruikte een experimentele kwantumcomputer van de TU Delft voor de weergave van de teksten en digitale afbeeldingen van de kat in zijn kunstwerk. “Dit is het eerste kunstwerk dat met een Nederlandse kwantumcomputer is vervaardigd. Al gaat het mij vooral om de conceptuele laag. Een kwantumcomputer kan meerdere uitkomsten tegelijk produceren en daarmee ook meerdere posities innemen, iets wat ook noodzakelijk is voor een gebalanceerde ethische afweging. Je weet dus nooit welke ethische afweging je te zien krijgt.”

“Een kwantumcomputer kan meerdere uitkomsten tegelijk produceren en daarmee ook meerdere posities innemen, iets wat noodzakelijk is voor een gebalanceerde ethische afweging.”

Jeroen Van der Most

Bestaande ‘binaire’ computers nemen telkens één beslissing op basis van nul of één, waardoor de uitkomst vaststaat. De geavanceerde kwantumcomputer kan meerdere beslissingen tegelijk nemen en dus extreem snel rekenen. Dit wordt na kunstmatige intelligentie de volgende technologische revolutie, aldus Van der Most. “Voor een goede ethische beslissing moet je een vraagstuk min of meer tegelijkertijd vanuit verschillende standpunten kunnen bekijken. Iets waaraan het bij zwart-wit meningen op Twitter nou juist schort. Daarom heb ik de ethische beslissingen van kunstmatige intelligentie verbeeld als de kat van Schrödinger. Misschien moeten we af van het binaire denksysteem van goed of fout, van waar en onwaar.”

Detail van de kwantumcomputer van de TU Delft

Artist-in-residency

De installatie Quantum Cat kwam tot stand tijdens een artist-in-residency van Jeroen van der Most aan de Hogeschool van Amsterdam. “Wij hebben bewust een kunstenaar gevraagd om te reflecteren op de ethiek rond kunstmatige intelligentie”, zegt Nanda Piersma van het lectoraat Responsible IT dat initiatief nam voor de samenwerking met Van der Most. “Kunstenaars kunnen een waardevolle toevoeging zijn op wetenschap, omdat ze creatieve oplossingen aandragen of juist onverwachte vragen stellen. Juist doordat ze afstand van de wetenschap staan, kunnen kunstenaars niet alleen bevragen waarméé wij wetenschappers bezig zijn maar ook het waaróm.” 

Een voorwaarde was dat de installatie actuele vraagstukken in de gemeente Amsterdam moeten bevragen. “De ethische bespiegelingen door de kunstmatige intelligentie die Jeroen heeft gebruikt zijn gebaseerd op Tweets over Amsterdam”, zegt Piersma. Het aanvullende voorstel van Van der Most om een kwantumcomputer te gebruiken in zijn installatie bleek een schot in de roos. “Bij kwantummechanica ga je ervan uit dat iets pas zijn definitieve vorm aanneemt op het moment dat je het waarneemt. Oftewel: er is helemaal geen zekerheid over je observaties. Er bestaat dan ook niet zoiets als objectieve data. Dat zijn bij uitstek zaken waarmee exacte IT-wetenschappers niet zo goed raad weten. De installatie van Jeroen helpt ons met zulke onvoorspelbaarheid om te gaan.”

“Kunstenaars kunnen een waardevolle toevoeging zijn op wetenschap, omdat ze creatieve oplossingen aandragen of juist onverwachte vragen stellen.”

Nanda Piersma, lector Responsible IT, Hogeschool van Amsterdam

De ‘residency’ van Van der Most heeft het lectoraat Responsible IT gesterkt in de opvatting dat wetenschap vergezeld moet gaan van toegepaste disciplines. Piersma: “Inmiddels is ook een ontwerper bij het onderzoeksteam betrokken die zich buigt praktische applicaties van verantwoorde data en kunstmatige intelligentie. Uiteindelijk moeten ethische afwegingen al in de ontwikkelfase van nieuwe technologie zijn geïntegreerd, en niet pas achteraf.”

Biografie Jeroen van der Most

Jeroen van der Most (1979) combineert traditionele kunst met digitale technologie als algoritmes, big data en kunstmatige intelligentie. Met een van zijn eerste kunstwerken Tweet Cathedral, in 2011 reflecteert hij al op de toenemende impact van sociale media. Dit schilderij is opgebouwd uit duizenden tweets over de grote aardbeving in de stad Christchurch in Nieuw-Zeeland met de hashtag #eqnz (afkorting van earth quake new zealand). De letterlijke Twitter-teksten vormen tezamen de skyline van Christchurch, door een algoritme samengevoegd in de stijl van het beroemde schilderij Sterrennacht van Vincent van Gogh.

Garden of Aiden

Een terugkerend thema in zijn werk is de vraag waar de grens ligt tussen menselijke creatie en een beeld dat is gegenereerd door kunstmatige intelligentie. Zo gebruikt hij voor Garden Of Aiden (2018) kunstmatige intelligentie om duizenden foto’s van dieren en schilderijen van de oude meesters te analyseren. Op basis daarvan genereerde het algoritme een schilderij met fantasievogels dat oogt als een klassiek doek uit de zeventiende eeuw.

Lectoraat Responsible IT – Hogeschool van Amsterdam

De Hogeschool van Amsterdam onderzoekt met het lectoraat Responsible IT welke rol maatschappelijke vraagstukken als gezondheid, onderwijs en mobiliteit moeten spelen bij de ontwikkeling van digitale technologie. Het onderzoek is een initiatief van lector Nanda Piersma en de Gemeente Amsterdam als een reactie op de toenemende invloed van de (veelal) Amerikaanse big tech bedrijven en (veelal) Aziatische overheidstoepassingen van controlesystemen als gezichtsherkenning. Uitgangspunt van Responsible IT is het verwerven, gebruiken en delen van data op een verantwoorde manier, en het helpen van ontwikkelaars en instanties hierbij. Technologieën als algoritmes en kunstmatige intelligentie worden daarbij uitsluitend gebruikt op een mensgerichte manier en als deze transparant en betrouwbaar zijn. Privacy en autonomie zijn daarbij gewaarborgd en niemand wordt buitengesloten.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *