DDW2021 COLUMN #4 – Ontwerper zoekt industrie – volgend jaar op DDW-TV?

DDW2021 COLUMN #4 – Ontwerper zoekt industrie – volgend jaar op DDW-TV?

Elke dag, de hele week gidst DesignDigger je langs de belangrijkste, origineelste en ook vreemdste trends en ontwikkelingen op DDW. Met dag drie: ontwerper zoekt industrie. Beide zijn onmisbaar om de productieketen te innoveren. Een tv-format kan uitkomst bieden?

Bittere ernst en absurde humor op Dutch Design Week die van meer naar minder wil

Bittere ernst en absurde humor op Dutch Design Week die van meer naar minder wil

Van meer naar genoeg, hoe doen we dat? Twee projecten op de Dutch Design Week wijzen de weg. “Laten wij vooral niet vergeten dat de 80 procent samenleving ook heel leuk kan zijn.”

DDW2021 COLUMN #3 – Design tussen nep echt en echt nep

DDW2021 COLUMN #3 – Design tussen nep echt en echt nep

Elke dag, de hele week gidst DesignDigger je langs de belangrijkste, origineelste en ook vreemdste trends en ontwikkelingen op DDW. Met dag drie: “Van fake news en deep fakes tot augmented realities en data driven polictics – de grenzen tussen on- en offline versmelten.”

DDW2021 COLUMN #2 – Post-industrieel (en post-digitaal) knutseldesign

DDW2021 COLUMN #2 – Post-industrieel (en post-digitaal) knutseldesign

Elke dag, de hele week gidst DesignDigger je langs de belangrijkste, origineelste en ook vreemdste trends en ontwikkelingen op DDW. Met dag twee: “Met knutseldesign nemen jonge ontwerpers een voorschot op de toekomst.”

DDW2021 COLUMN #1 – Van meer naar genoeg met ‘the magic number’

DDW2021 COLUMN #1 – Van meer naar genoeg met ‘the magic number’

Elke dag, de hele week gidst DesignDigger je langs de belangrijkste, origineelste en ook vreemdste trends en ontwikkelingen op DDW. De aftrap is vandaag: “Dankzij de verbeeldingskracht van ontwerpers wordt minder juist vrolijker en speelser.”

Hella Jongerius ontvangt BNO Piet Zwart Prijs 2021

Hella Jongerius ontvangt BNO Piet Zwart Prijs 2021

Hella Jongerius is de winnaar van de BNO Piet Zwart Prijs 2021. De jury koos haar unaniem vanwege haar uitzonderlijke staat van dienst en haar betekenis voor huidige en volgende generaties ontwerpers. Ook is zij meermaals in staat gebleken om ook haar eigen praktijk opnieuw vorm te geven.

LONGREAD TALENT #4 – Ik en de toekomst: Focus, veerkracht en inventiviteit in crisistijd

LONGREAD TALENT #4 – Ik en de toekomst: Focus, veerkracht en inventiviteit in crisistijd

Op DDW presenteert het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie de nieuwste lichting ontwerpers met een talentenbeurs. DesignDigger blikt vooruit met het vierde en laatste deel in een serie longreads over talent.

Expo in HNI belicht verontrustende Disneyfantasie van witte droomprinsen en keukenmeisjes

Expo in HNI belicht verontrustende Disneyfantasie van witte droomprinsen en keukenmeisjes

In de tentoonstelling ‘De architectuur van een wondere wereld’ focust curator Saskia van Stein op de invloed van het Disney imperium op het denken over gender, kolonialisme en identiteit.

Drie expo’s over thema ‘The Greater Number’ die je niet mag missen op de Dutch Design Week

Drie expo’s over thema ‘The Greater Number’ die je niet mag missen op de Dutch Design Week

Het thema van Dutch Design Week is dit jaar The Greater Number. Deze zoektocht naar een optimaal getal gaat uit van minder in plaats van altijd maar méér. Op deze drie presentaties op DDW kun je zoeken naar jouw ‘greater number’.

PANELGESPREK HOUTBOUW – “Architecten moeten ook nadenken over de sloop van gebouwen”

PANELGESPREK HOUTBOUW – “Architecten moeten ook nadenken over de sloop van gebouwen”

Op uitnodiging van BLOK Plaatmateriaal verkennen drie bouwexperts de rol van hout in de klimaatopgave. De uitdagingen zijn groot. “Maar hout heeft goede kaarten.”

DDW-special van DesignDigger LIVE met dubbelinterview met wereldverbeteraars Dave Hakkens en Nienke Hoogvliet

DDW-special van DesignDigger LIVE met dubbelinterview met wereldverbeteraars Dave Hakkens en Nienke Hoogvliet

Op maandag 18 oktober (20-21u) is een speciale – gratis! – editie van DesignDigger LIVE in De Kazerne met Nienke Hoogvliet en Dave Hakkens. In hoeverre zijn hun duurzame ambities haalbaar nu milieuproblemen zo overweldigend worden dat de meeste mensen de hoop verliezen?

LONGREAD TALENT #3- Ik en de ander: Empathisch ontwerptalent focust op mensen, niet op zichzelf (of dingen)

LONGREAD TALENT #3- Ik en de ander: Empathisch ontwerptalent focust op mensen, niet op zichzelf (of dingen)

Deel drie uit een serie van vier longreads waarin de balans wordt opgemaakt van zeven jaar Talentontwikkeling door het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie. Wat zijn de dromen en dilemma’s van een aanstormende ontwerpgeneratie? “De blik verschuift van expressie en succes naar ongelijkheid en inclusiviteit.”

Spoorwegmuseum toont unieke treinaffiches – van art deco tot Anthon Beeke


De expositie Spoor van verbeelding in het Spoorwegmuseum in Utrecht laat niet alleen de ontwikkeling van de spoorwegen zien, maar geeft vooral ook een blik op de historie van de ingezette ontwerpstijlen. Te zien zijn affiches te zien van bekende ontwerpers als H.P. Berlage, Henri Cassiers, Willy Sluiter, A.M. Cassandre, Frans Mettes, Joop Geesink, Fedde Weidema, Anthon Beeke en Wendelien Daan.

Land vol molens en grachten

Eind 19e eeuw verschenen de eerste geïllustreerde spoorwegaffiches op stations en in reisbureaus. Ze brachten reisbestemmingen, treinen of passagiers in beeld. Zo maakte de architect H.P Berlage een affiche voor de boottrein tussen Amsterdam en Londen. Andere vroege affiches waren bedoeld om buitenlandse toeristen per trein naar ‘Holland’ te lokken. Ze werden aangetrokken door kleurrijke affiches gemaakt door buitenlandse kunstenaars. Zo ontstond het beeld van een land vol molens, bloembollenvelden, boeren op klompen, vrouwen in klederdracht, kaasmarkten, vissersbootjes en grachten. Pas later werden affiches ook gebruikt voor de promotie van binnenlands verkeer. De verschillende maatschappijen gingen vanaf 1917 samenwerken als Nederlandsche Spoorwegen (NS).

Tijdens de economische crisis in de jaren dertig liet de NS affiches maken voor speciale (korting)kaartjes en met slogans als ‘Veilig Vlug Voordelig’. Vanaf 1945 lag de nadruk eerst op oorlogsherstel (‘De Pullman rijdt weer’). Toen de welvaart groeide, reageerde de NS op de concurrentie van de auto(bus) met vakantie- en autoslaaptreinen, terwijl de Trans Europ Express (vanuit Nederland geïnitieerd en gepromoot) de strijd aanging met zakenvluchten. Latere NS-reclames richtten zich op specifieke doelgroepen als senioren en jongeren (Tienertour, Interrail). Rond de eeuwwisseling kwamen de hogesnelheidstreinen in beeld.

Sobere illustraties in Helvetica.

In 1914 ontwierp Willy Sluiter de eerste ‘moderne’ Nederlandse spoorwegaffiches. Hij beeldde geen treinen of bestemmingen af, maar reizigers, spoormannen en ‘locals’ in een cartooneske stijl. Een heel ander beeld. In 1927 maakte de Franse ontwerper A.M. Cassandre baanbrekende affiches voor de luxetreinen. Hij wist met behulp van diagonale lijnen zoals rails, telegraafdraden en scheepsboegen de kracht en snelheid van moderne vervoermiddelen te vatten op affiches. Zijn ontwerp voor de Étoile du Nord, een luxe trein tussen Parijs en Amsterdam, is hiervan een treffend voorbeeld. Zijn ontwerpstijl zou veel invloed hebben op de Nederlandse spoorwegaffiches in het volgende decennium.

De meeste affiches uit de naoorlogse jaren hebben een wat brave, illustratieve stijl. Ontwerpers gebruikten een typisch ‘mid-century’ kleurenpalet met tinten als diepgroen, paars en okergeel. Pas tegen 1960 verschenen de eerste posters met kleurenfoto’s. In die periode drong vanuit Zwitserland de zakelijke international typographic style door. Kenmerken waren sobere illustraties, veel witruimte en strakke lettertypes zoals Helvetica. De NS schudde uiteindelijk in 1968 het ambtelijke imago af met een nieuwe huisstijl waarin de kleur geel en het strakke logo centraal staan. De affiches uit die tijd maakten vooral reclame voor nieuwe kaartsoorten of een aantrekkelijke bestemming waarbij ook reizigers zelf in beeld kwamen. Tegenwoordig werpt de komst van digitale reclamezuilen op stations de vraag op of er nog wel toekomst is voor het papieren spoorwegaffiche.

Het boek ‘150 jaar Nederlandse spoorwegaffiches (uitgeverij Thoth)

De tentoonstelling is samengesteld door verzamelaar en publicist Arjan den Boer. De affiches komen uit de omvangrijke collectie van het Spoorwegmuseum, uit de verzameling van de samensteller en van enkele musea en archieven in binnen- en buitenland. Bij uitgeverij Thoth verscheen het boek 150 jaar Nederlandse spoorwegaffiches van de hand van Arjan den Boer.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *