Architectuur Interieur

XML MAAKT VAN PARKEERGARAGE EEN STRAK INTERIEUR MET VOETGANGER IN HOOFDROL

De contrastrijke parkeervloer in de Johan Cruyff Arena van architectenbureau XML is de pilot voor restyling van alle openbare parkeergarages in Amsterdam.

Het Amsterdamse architectenbureau XML heeft een nieuw strak ontwerp gemaakt van parkeerfaciliteit P1 in de Johan Cruyff Arena in Amsterdam-Zuidoost. XML, dat in 2008 werd opgericht door Max Cohen de Lara en David Mulder van der Vegt, werk hierbij samen met creative director Alfons Hooikaas en wayfinding expert Studiostaak. De P1 ArenA is met bijna 2400 plaatsen één van de grootste parkeergarages van Nederland. Bijzonder aan het ontwerp is dat de harde, levenloze omgeving van een parkeergarage is benadert als een interieur.

FOTO Ossip van Duivenbode.

Routing, lichtplan en architectonische interventies als zebrapaden en looproutes en paaltjes zijn in één ontwerp samengebracht. Als grondtoon voor de garage is gekozen voor een rustig pallet van grijstonen. De architectonische ‘fundamentals’ als vloeren en plafond zijn zoveel mogelijk in deze grijstonen vormgegeven. Dit vormt een neutrale canvas voor een opvallende bewegwijzering. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen drie typen borden: zwart voor auto’s, rood voor voetgangers en grijs voor algemene informatieborden.

Het meest opvallende visuele element zijn de oplichtende rood-wit geblokte voetgangerspaden die bezoekers automatisch naar de uitgang van de garage leiden. De belichting komt van armaturen in een ritmisch patroon. Deze banen van licht functioneren bovendien ook op afstand als oriëntatielijnen in de garage. Ook wordt alle informatie voor voetgangers uitsluitend langs deze paden aangeboden, De daadwerkelijke parkeerzones hebben juist de generieke grijze betonkleur van parkeergarage, wat een scherp contrast en fraai grafisch patroon oplevert.

Voor de oriëntatie in de garage is het van belang dat in- en uitgangen en betaalautomaten snel kunnen worden gevonden. De vloer, wanden en plafonds van in- en uitgangen en andere belangrijke oriëntatiepunten in de garage zijn rood gemaakt, alsof deze zones in rode verf gedrenkt zijn. Deze rode oriëntatiepunten zijn zo van grote afstand herkenbaar. Het ontwerp XML laveert daardoor behendig tussen grafische verleiding en harde functionaliteit.

Het ontwerp is de eerste realisatie uit het nieuwe handboek Parkeergarages voor de gemeente Amsterdam dat is ontwikkeld door het team XML / Alfons Hooikaas / Studiostaak. Op basis van dit handboek zullen de komende jaren alle parkeergarages van de gemeente Amsterdam opnieuw worden ingericht. In de loop der tijd heeft de Gemeente Amsterdam een groot aantal parkeergarages verworven. Deze parkeergarages liggen verspreid door de stad en hebben een sterk van elkaar verschillende uitstraling. Wat uitgerekend P1 Arena tot een gepaste pilot maakt is dat deze niet alleen door bezoekers van voetbalwedstrijden wordt gebruikt maar ook als transferium voor doorreis per metro. De garage is daarmee de vestibule van de binnenstad.

XML onderscheidt zich met sterk een onderzoekgerichte en analytische ontwerpmethode. Pas als alle data zijn verzameld, volgt de ontwerpfase. Het Amsterdamse bureau werkt aan projecten van verschillende schaalniveaus: van masterplanning tot mixed-use gebouwen, van high-end woningbouw en villa’s tot publieke interieurs. XML heeft internationale erkenning gekregen voor zijn innovatieve ontwerpen zoals het ontwerp voor een hoofdkantoor voor de Verenigde Naties in Bonn en het kunstpaviljoen ‘Art Square’ in Hong Kong. Het bureau ontwierp interieurs voor boutique-fitness keten Rocycle en warenhuis de Bijenkorf. Op dit moment zijn een viertal woongebouwen ontworpen door XML in aanbouw in Hoorn.


In 2016 publiceerde XML het boek Parliament, dat inmiddels een standaardwerk is over de architectuur van politieke vergaderruimtes. XML deed hiervoor zes jaar onderzoek naar de parlementszalen van alle 193 VN-lidstaten. Alle 193 plenaire zalen zijn afgedrukt op dezelfde schaal 1:400 zodat het voor het eerst mogelijk is om ze met elkaar te vergelijken. Daarnaast verzamelden de twee architecten informatie over elk parlement; het zetelaantal, hoe vaak het wordt verkozen, het aantal politieke partijen, hoeveel mensen één zetel vertegenwoordigt etc. Deze unieke inventarisatie is gebundeld in het encyclopedische boek Parliament, ontworpen door grafisch ontwerpstudio Haller Brun.

In samenwerking met Studio Makink & Bey ontwierp XML een vergaderruimte voor Europese regeringsleiders als onderdeel van het Nederlandse Voorzitterschap van de Europese Unie. XML heeft twee eerste prijzen gewonnen in Europan en was finalist voor de Prix de Rome, de oudste en grootste Nederlandse staatsprijs voor architectuur voor architecten onder de 40 jaar.  Ook was werk van XML onderdeel van de hoofdtentoonstelling van de 14e Architectuurbiënnale van Venetië.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *